Maankalender 2010

De maan is o.a. verantwoordelijk voor eb en vloed. Als je bedenkt dat het lichaam van een volwassen mens voor gemiddeld 60-66% uit water bestaat, is het niet zo verwonderlijk om te bedenken dat de maan van grote invloed is.

Hieronder tref je de maankalender van 2010 aan; de volle manen en hun associaties.

Nr.	Naam van de maan	Boom	Kenmerk	Volle maan
1.	Maan van de Langste Nacht	Berk	Reiniging/Nieuw begin	31 december 2009*
2.	IJsmaan/Wolfmaan	Lijsterbes	Diepgang	30 januari 2010
3.	Sneeuwmaan/Stormmaan	Es	Kiemkracht	28 februari 2010
4.	Maan van de Dood	Els	Bescherming	30 maart 2010
5.	Maan van het Ontwaken	Wilg	Wedergeboorte	28 april 2010
6.	Grasmaan	Meidoorn	Groei	28 mei 2010
7.	Plantmaan	Eik	Bescherming	26 juni 2010
8.	Maan van de Roos	Hulst	Offer	26 juli 2010
9.	Maan van het Weerlicht	Hazelaar	Wijsheid	24 augustus 2010
10.	Oogstmaan	Wilde Appel	Onsterfelijkheid	23 september 2010
11.	Jachtmaan	Wijnrank	Transformatie	23 oktober 2010
12.	Bloedmaan	Vlier	Overleven	21 november 2010
13.	Boommaan	Taxus	Loslaten	10 december 2011*

* De maancyclus begint na Midwinter. De Maan van de Langste Nacht is de volle maan die valt tussen 21 december en 19 januari. Afhankelijk hiervan zijn er 12 of 13 manen in een cyclus. Op 12 december 2008 was de laatste Boommaan. De volgende Boommaan zal op 10 december 2011 zijn.
De volle maan van 21 december 2010 is weer een Maan van de Langste Nacht; dit is de eerste volle maan van de maankalender van 2011.

De Maanthema’s

Maan van de Langste Nacht
De maan die in de periode van Yule valt. Het proces van afsterven dat in de herfst begonnen is is nu bijna helemaal tot stilstand gekomen. Het landschap is gehuld in een prachtig witte deken van sneeuw. De aan de Godin gewijde Zilverberk is nu op haar mooist. De natuur heeft in het afstervingsproces alle negatieve zaken achtergelaten zodat ze het jaar positief kan beginnen.
God(in): Belinus
Kleur: wit
Thema: achterlaten van negatieve gedachten; bescherming tegen het negatieve.

IJsmaan / Wolfmaan
De IJsmaan is symbool voor de Godin die terugkeert als Maagd; zuiver, maar nog afstandelijk en koud.
God(in): Morrigan Marcha
Kleur: grijs
Thema: bescherming tegen magie; ontwikkeling van divinatie vermogens.

Sneeuwmaan / Stormmaan
De Sneeuwmaan laat net als de Maan van de Langste Nacht zien hoe zuiver deze periode van het jaar is. Door de onwezenlijkheid die ontstaat door de sneeuwdeken is dit het moment om contact te zoeken met andere werelden of werkelijkheden. Tevens laat deze maan nogmaals zien hoe hard de natuur kan zijn.
God(in): Gwydion
Kleur: heldergroen
Thema: de verbinding tussen de werelden en bewustzijn niveaus.

Maan van de Dood
In deze periode beginnen de eerste plantjes weer te bloeien maar we worden weer geconfronteerd met de hardheid van de natuur als ze de nachtvorsten niet overleven. Deze maan staat symbool voor de evolutie in de natuur, want alleen de sterken kunnen dit overleven. Ons leert het dat we extra alert moeten zijn en ons niet laten verblinden door het leven dat nu net opbloeit.
God(in): Bran
Kleur: Purperrood
Thema: Divinatiekracht; bescherming tegen ruzie en twisten.

Maan van het Ontwaken
Nu is buiten te zien hoe de natuur zich weer langzaam ontplooit en tot leven komt. Hierbij hoort dan ook een maanfeest om de terugkeer van de natuur te vieren, de winter is achter ons en het leven wordt gevierd.
God(in): Astarte
Kleur: schitterend wit
Thema: bescherming tegen ziekte veroorzaakt door kou, ’s nachts actiever zijn dan overdag, de invloed van de getijden van de maan.

Grasmaan
Nu het weer warmer geworden is is buiten het leven weer volop aanwezig, en dit is dan ook het belangrijkste thema. Daarnaast staat deze maan symbool voor de Maanhaas die hetWereldei gelegd heeft (een oud prechristelijk feest) waaruit de Aarde ontstaan is. In het Christendom is dit later Pasen geworden. (Maanhaas <-> Paashaas / geverfde eieren <-> wereldei).
Goden: Hag Hadaig
Kleur: paars
Thema: bescherming van de natuurrijken; reiniging.

Plantmaan of Zaaimaan
Bij deze volle maan aangekomen konden boeren in vroeger tijd beginnen met het bezaaien van hun akkers, meestal ging dit gepaard met een groot feest waarmee men de Goden vroeg voor een goede oogst te zorgen.
Goden: Cernunnos
Kleur: zwart
Thema: Verstrekt krachten en vaardigheden, opent de weg naar de innerlijke wereld, verleend kracht en uithoudingsvermogen, de ontvangst van de vruchtbaarheidssymbolen van maretak met midwinter.

Maan van de Roos
Deze maan valt in de periode dat de nachten het kortste zijn. De roos staat symbool voor vele dingen, maar met name voor de liefde en met de Maan van de Roos is ze het symbool voor de liefde tussen de God en de Godin die wordt bezegeld. Man en vrouw nemen hun verantwoordelijkheden op zich.
God: Groene Ridder
Kleur: donker grijs
Thema: evenwicht; ouderschap; vereniging; wedergeboorte.

Maan van het Weerlicht
De Maan van het Weerlicht geeft aan dat de krachten van de God in de onderwereld weer aan kracht toenemen. Het is Midzomer en de natuur kan soms grillig te keer gaan in een hevig onweer. De Hazelaar, de heilige boom die behoort bij deze maancyclus werd vroeger gebruikt als wichelroede. Verder worden voorbereidingen genomen voor het oogstseizoen, dat nu niet meer ver weg is.
Goden: Macha
Kleur: Bruin
Thema: De magie van het woord, goed voor meditatie en divinatie, inspiratie en creatieve energie, met name bij anderen.

Oogstmaan
De Oogstmaan geeft het begin van het oogstseizoen aan. De appel zal ons in deze periode de weg naar Avalon wijzen (wat letterlijk (‘appelland’ betekent). Volgens Keltische legenden is dit de plaats waar de overledenen heen gaan.
Goden: Arthur
Kleur: groen
Thema: het zegel van Avalon ligt in ons (als je een appel dwars doorsnijdt heeft de kern de vorm van een pentagram); verbinding met de weerzijde; de schoonheid van het leven.

Jachtmaan
Als deze maan te zien is is de tijd gekomen om voorbereidingen te treffen voor de winter, ook de dieren beginnen nu met het aanleggen van hun voorraden. In vroeger tijd ging men in deze periode jagen om een voorraad gerookt vlees aan te leggen en daar stamt de naam van af.
Goden: Annis
Kleur: purper
Thema: vastbeslotenheid als tegenstand winnen; iets dat moet gebeuren; sterk visioen.

Bloedmaan
De Bloedmaan geeft de fase van de natuur aan waarin ze langzaam afsterft om na de winter weer tot leven te komen. Buiten is het weer guur en koud, het is midden herfst.
Goden: de drievoudige Morrigan godin
Kleur: Bloedrood
Thema: het oude sterft om leven mogelijk te maken in het volgende jaar.

Boommaan
Ook de Boommaan herinnert ons aan het eeuwig herhalende proces van leven en dood. De maan is genoemd naar de taxusboom die vroeger een heilige boom was. Nu kunnen op hele oude begraafplaatsen nog oude taxusbomen gevonden worden doordat veel begraafplaatsen zijn overgenomen door het Christendom.
Goden: Hecate
Kleur: donkergroen
Thema: wedergeboorte; de cyclus van leven en dood en weer leven.

 

Het Maanjaar

Oude beschavingen berekenden hun feesten aan de hand van de maancyclussen van het jaar. Onze huidige Gregoriaanse kalender wordt aan de hand van de positie van de aarde in relatie tot de zon berekend - de lengte van een zon-dag metend - in plaats van aan de hand van de veel minder voorspelbare cyclus van de maan. Ofschoon ingewikkelder, berekenen veel culturen de tijd nog steeds aan de hand van de maan.

Maanfestivals

Een maanjaar wordt berekend aan de hand van maanden in plaats van dagen die ieder de nieuwe, volle, afnemende en donkere aspecten van de maan verenigen. Voor boeddhisten, die een maankalender gebruiken, zijn volle en nieuwe maan erg belangrijk, omdat zij geloven dat Boeddha gedurende volle maan werd geboren, zijn verlichting zag en stierf. Pasen valt nog steeds samen met een bepaalde volle maan (Pasen valt altijd op de eerste zondag na de eerste volle maan van de lente). De Keltische feesten Imbolc (1 februari) en Beltane (1 mei) waren ook aan de maan gewijd.

Sommige dagen zijn gewijd aan maangodinnen. Een van de festivals van Diana wordt de ides van mei genoemd en valt ten tijde van de volle maan in mei. Diana wordt ook vereerd als de Oogstmaan. Hecate, een maangodin van de donkere kant, heeft haar jaarlijkse festivaldag op 13 augustus. Dit was de tijd dat oude volken om haar zegen vroegen voor goed weer voor een goede oogst.

De maan wordt in vele culturen vereerd. Zhong Qiu Jie is een Chinees herfst-maanfestival waarbij offers worden gedaan en veel wordt gefeest om een gulle oogst te eren. De maancyclus wordt door heidenen gevierd in de vorm van 'volle maan esbats'. Tijdens deze feesten wordt de volle maan gevierd en een feestmaal gedeeld, nadat ceremonies zijn uitegevoerd om de grote overvloed van het moederaspect van de maan en haar rijpheid in de volle fase, haar vruchtbaarste tijd, aan te duiden. In vele oude culturen werden fakkels aangestoken om de stralen van de maan naar de aarde te geleiden om haar voortdurende invloed op oogst, geboortes en goed weer te verzekeren.

Maanfestivals van het jaar

Datum	Festival
30 november avond	Festival van Hecate: weer
20/21 december	Winterequinox - Keltisch festival van de sterren: licht en leven
31 januari/1 februari	Imbolc: verjonging, vruchtbaarheid
7 februari	Festival van Selene
12 februari	Festival van Diana
15 maart	Festival van Cybele
20 maart	Festival van Isis
20/21 maart	Festival van Ostara (Pasen): vruchtbaarheid
31 maart	Festival van alle maangodinnen
1 mei	Beltane/Meidag: vruchtbaarheid, warmte en licht
9 mei	Festival van Artemis
26-31 mei	Ides van mei van Diana: vruchtbaarheid, overvloed
21 juni avond	Festival van Ceridwen
13 augustus avond	Festival van Hecate: fakkeloptocht; weer en dank
September volle maan avond	Festival van Kaarsen/Oogstmaan: oogstopbrengst
31 oktober/1 november	Festival van Hecate: herdenking van voorouders

 

Keltische feestdagen en Wiel van het Jaar

Bij de Kelten was het religieuze jaar in vieren verdeeld door telkens een belangrijke overgangsdag, waarop werd feestgevierd, meestal meerdere dagen. Deze speelden een rol in de Keltische mythologie:

Samhain of Halloween: de vooravond van 31 oktober, als einde van het jaar en begin van het nieuwe.
Imbolc: de vooravond van 1 februari, gewijd aan de vruchtbaarheidsgodin Brigit.
Beltane of Beltain: de vooravond van 1 mei, ter ere van de god van leven en dood, Bel.
Lugnasa of Lughnasadh: de vooravond van 1 augustus, voor de zonnegod Lugh en de viering van de oogst.

Deze van oorsprong Keltische feestdagen worden nog steeds gevierd binnen de Wicca en andere neopaganistische tradities. Het zijn 4 van de 8 sabbats. Behalve de 8 sabbats, worden er 12 tot 13 esbats per jaar gevierd; dit zijn de volle maan-feesten.

Wiel van het Jaar

Yule
Yule valt rond 21 december, de winterequinox (winterzonnewende, Midwinter). Het valt samen met het Keltisch festival van de sterren: licht en leven. Het is de langste nacht en de kortste dag van het jaar; vanaf nu gaan de dagen weer lengen; we vieren de terugkeer van het licht. De Maan van de Langste Nacht is de volle maan die valt in de periode van Yule.

Imbolc
Imbolc wordt conventioneel gevierd vanaf de vooravond van 1 februari en was gewijd aan de vruchtbaarheidsgodin Brigit. Maar het Keltisch festival begon op 31 januari. In recentere tijden wordt het gevierd als een vuurfeest, één van de acht Sabbats (4 voor de zon en 4 voor de maan) van het neopaganistisch jaarwiel. Binnen de Wicca-traditie wordt het gevierd op 2 februari. Imbolc is één van de vier belangrijke festivals uit de prechristelijke Keltische kalender, geassocieerd met een vruchtbaarheidsritueel. Het werd vervolgens opgenomen als Ierse St. Brigit's dag en als de slotdag van het festival Maria Lichtmis.

Ostara
Ostata valt rond 21 maart, de lente-equinox. Het is het begin van de lente. Dag en nacht zijn tijdens de lente-equinox precies even lang; na deze nacht zijn de dagen weer langer dan de nachten. Pasen valt op de eerste zondag na de eerste volle maan van de lente.

Beltane
Beltane of Beltain valt op 1 mei, ook wel Meinacht of Walpurgisnacht genoemd. Het is het begin van de Keltische zomer. Het heeft te maken met vruchtbaarheid, warmte en licht. Het is één van de acht Sabbats van het neopaganistisch jaarwiel. Traditioneel gezien was dit de nacht, samen met de nacht van 31 oktober en 1 november, waarop de lucht het ijlst was, en daardoor contact met de geestenwereld mogelijk. Op 1 mei wordt nog altijd vaak de Meiboom geplant. Beltane is samen met Samhain één van de bekendste heksensabbatten die van oorsprong Iers/Keltisch is.

Midzomer / Litha
Litha valt rond 21 juni, de zomerzonnewende, Midzomer. Dit is de langste dag en de korste nacht van het jaar. Na deze nacht worden de dagen weer korter en de nachten weer langer. De viering van midzomernacht werd in vroegere tijden gelinkt aan de zomerzonnewende. De mensen geloofden dat planten op midzomer geneeskrachtige en magische krachten hebben en hiervoor plukten ze op deze nacht. Vreugdevuren werden ontstoken om zich te beschermen tegen de duistere krachten waarvan werd geloofd dat ze vrij spel hadden vanaf het moment was aangebroken waarop het aantal uren daglicht opnieuw afnam.

Lughnasadh
Lughnasadh valt op 1 augustus en wordt ook wel Lammas genoemd. Het is het begin van de Keltische herfst. Lughnasadh is één van de vier belangrijke festivals uit de pre-Christelijke Keltische kalender, geassocieerd met de vruchtbaarheid van moeder aarde, en traditioneel gevierd op de vooravond van 1 augustus tijdens de oogstperiode. Het is het vieren van de overvloed van de natuur. Het wordt ook vertaald als het huwelijk van Lugh en was aan deze lichtgod of zonnegod uit de Keltische mythologie toegewijd. In het Neopaganisme, geldt Lughnasadh als eerste van de drie herfstoogst festivals, de andere twee zijn Mabon en Samhain. Dan wordt de God van het Graan herdacht.

Mabon
Litha valt rond 21 september, de herfstequinox. Het is het begin van de herfst. Dag en nacht zijn tijdens de herfstequinox precies even lang; na deze nacht zijn de nachten weer langer dan de dagen. Mabon is een van de vier 'kleinere' sabbats binnen de paganistische stromingen. Er werd in vroegere tijden gevraagd of de goden de bescherming konden bieden voor de wintermaanden, tegenwoordig vragen mensen dit op een iets andere manier, maar het gebruik is nog steeds in ere. Mabon is de tweede van de 3 herfstoogst festivals.

Samhain / Halloween
Samhain is einde van het Keltische jaar en het begin van het nieuwe jaar. Het is de nacht van 31 oktober op 1 november. Het is ook het begin van de Keltische winter. Traditioneel gezien was dit de nacht, samen met de nacht van Beltane, waarop de lucht het ijlst was, en daardoor contact met de geestenwereld mogelijk. Volgens de druïden kwamen in deze nacht de werelden van de geesten en van het materiële bestaan het dichtst bij elkaar, zodat een overgang tussen beide dan gemakkelijk mogelijk was. Dit feest kon door de Kerk niet uitgebannen worden en is door paus Gregorius IV omgezet naar Allerheiligen. Allerheiligen en Allerzielen heeft dan ook te maken met de heerlijkheid van de overledenen. Samhain is samen met Beltane één van de bekendste heksensabbatten die van oorsprong Iers/Keltisch is. Het is het tevens de laatste van de 3 herfstoogst festivals.

 

De blauwe maan

Een blauwe maan verwijst naar twee volle manen in dezelfde kalendermaand, iets wat zelden voorkomt. In de 20e eeuw waren er bijvoorbeeld slechts 40 blauwe manen. Een blauwe maan komt ongeveer elke twee en een half jaar voor, normaal gesproken tijdens een maand met 31 dagen, omdat er dan simpelweg meer kans is dat dit gebeurt. Het duidt een speciale tijd aan, een verdubbeling van de krachten van de maan in de maand waarin zij voorkomt. Een blauwe maan verhoogt de maaninvloed op het weer en het is hoogst waarschijnlijk dat regen, storm en buitengewone getijden in deze maand vaker dan normaal voorkomen.